Frequent gestelde vragen omtrent constipatie

Jaarlijks lijden bijna 1 miljoen Belgen aan de ongemakken van constipatie. Er bestaan talrijke misvattingen over constipatie en over hoe je kan weten of je werkelijk geconstipeerd bent. Deze verwarring is voor een groot deel toe te schrijven aan misverstanden over wat "regelmaat" betekent en hoe vaak "normaal" is voor de stoelgang.

Wat is nu een frekwente stoelgang ?

Er bestaat geen "normale" frequentie voor de stoelgang. De stoelgang gewoonten zijn zeer individueel: sommige personen gaan regelmatig één of meerdere malen per dag naar het toilet; anderen hebben slechts één stoelgang om de drie dagen. En toch zijn al deze personen gezond en normaal. Constipatie is niet alleen een kwestie van hoe vaak u stoelgang hebt.

Hoe weet u dat u geconstipeerd bent ?

Constipatie heeft te maken met hoe gemakkelijk en regelmatig u stoelgang hebt. Om de diagnose constipatie te stellen kunnen gezondheidswerkers een aantal vragen stellen, zoals:

• Maakt u gewoonlijk minder dan één maal om de drie dagen stoelgang ?
• Gaat u minder vaak naar het toilet dan voor u normaal is ?
• Is uw hoeveelheid ontlasting klein en hard ?
• Is de ontlasting pijnlijk of moeilijk ?

Als u op één van deze vragen "ja" hebt geantwoord, is het misschien aangewezen uw arts of apotheker daarover aan te spreken. Niet alle vormen van constipatie zijn dezelfde en de behandeling kan verschillen.

Wat veroorzaakt constipatie ?

Meerdere factoren kunnen nu en dan (accidenteel) of chronisch constipatie veroorzaken. De meest voorkomende zijn:

• Verzelarme voeding

Vezels leveren de massa of lest (= onverteerbare vezels) die de dikke darm helpt de afval uit het lichaam weg te werken. Vezels absorberen ook water dat de stoelgang week maakt, zodat deze gemakkelijker voortbeweegt. Een vezelarme voeding leidt vaak tot minder frequente stoelgang en hardere ontlasting.

• Stoelgang te lang ophouden

Een vol gevoel en behoefte om de aarsspieren samen te trekken wijzen erop dat u stoelgang gaat maken. Herhaaldelijk niet tegemoet komen aan deze behoefte omdat het niet de juiste tijd of plaats is, kan tot gevolg hebben dat de darmreflexen niet meer goed gaan werken. Daardoor kan de stoelgang te lang in de darm blijven, hard worden en moeilijk voor te bewegen zijn.

• Zittend leven

Sterke buikspieren zijn van belang voor goede darmbewegingen. Een sedentair leven en onvoldoende fysieke activiteit hebben tot gevolg dat deze spieren aan tonus verliezen, zodat de natuurlijke darmbewegingen moeilijker worden.

• Stress

Ook stress kan een invloed hebben op de darmbewegingen. Als men gespannen is, worden de natuurlijke contracties van de darm tegengegaan.

• Zwangerschap

Net zoals een sedentair leven leidt zwangerscahp vaak tot een verminderde tonus van de buikspieren. Ontspanning is goed voor de darmbewegingen, maar te veel ontspanning of gebrek aan spiertonus heeft tot gevolg dat de spieren de stoelgang minder goed door de darmen kunnen voortbewegen.

• Bepaalde geneesmiddelen

Uw darmen bevatten een groot aantal bacteriën die helpen bij de vorming van de stoelgang en de behoefte opwekken deze stoelgang voort te bewegen. Sommige geneesmiddelen kunnen daarin verandering brengen met als gevolg verminderde spierwerking of harde stoelgang. Gewoonlijk kunnen uw arts of apotheker u adviseren over de kans op dergelijke problemen met een bepaald geneesmiddel.

• Langdurig gebruik van bepaalde laxantia

Regelmaat en natuurlijke darmbewegingen vormen uw eigen stoelgangpatroon. Langdurig gebruik van laxantia kan de darmen lui maken, zodat deze niet goed werken. Dit kan tot gevolg hebben dat me nog meer laxeermiddelen gaat nemen.

• Onvoldoende drinken

Een basisregel : minstens 1 liter water per dag drinken.

Hoe voorkomt u constipatie ?

Constipatie kan gelukkig meestal worden voorkomen met eenvoudige maatregelen die de voeding en de stoelganggewoonten verbeteren.

Meer vezels eten. Als u meer vers en droog fruit en volle granen eet, zal het volume van uw stoelgang toenemen en zal uw stoelgang verbeteren.

Meer drinken. Als u dagelijks 8-10 glazen fruitsap, water of een andere drank (maar niet koffie of thee) drinkt, zal de stoelgang weker worden en de darmlediging vergemakkelijken.

Meer fysieke activiteit. Matige fysieke inspanning, als wandelen, versterkt de buikspieren waardoor de stoelgang verbetert.

Geef uzelf tijd. Normale darmbewegingen hebben te maken met spieren in de darm en deze werken het best als u ontspannen bent. Een ontspannen houding kan ook de spanning en het ongemak van een te snelle ontlasting vermijden.

Ontwikkel een regelmatige routine. "Regelmaat" kan worden verkregen door elke dag op hetzelfde tijdstip naar de WC te gaan. Uw lichaam zal daar na verloop van tijd aan gewoon worden. Als u geen stoelgang kan maken, maak u dan geen zorgen en pers niet;

Voeldoe aan uw behoeften (luister naar uw lichaam). Wacht niet, als u dadelijk naar uw lichaam luistert, is er meer kans dat uw darmreflexen normaal en betrouwbaar worden en blijven.

Neem niet te snel laxantia. Misbruik van laxeermiddelen kan leiden tot afhankelijkheid, dit betekent dat de darmen niet meer natuurlijk en normaal werken.

Hoe verhelpt u constipatie ?

Soms voelen wij dat wij een beetje extra hulp nodig hebben om stoelgang te maken. Dit gevoel van opgeblazenheid en krampen is immers niet aangenaam. Op die momenten kan uw apotheker of arts u een geneesmiddel aanraden om uw constipatie te verhelpen.